,,Skromna elegancja’’ to pierwsza myśl jaka nasuwa się po wejściu do nowopowstałej galerii A. Sztuka prezentowana przez jej założycielki ma być świeża i nie przegadana. Będzie to galeria komercyjna, a jednocześnie miejsce, w którym toczą się ożywione rozmowy o sztuce. W „Kombinacie doskonalenia sztuki”, jak nazywają galerię A jej założycielki, sztuka ma być zarówno produkowana jak i prezentowana. Z Agnieszką Skolimowską i Aleksandrą Urbańską rozmawia Paulina Jeziorek.

<<< Agnieszka Skolimowska i Aleksandra Urbańska w galerii A, fot. Tymek Borowski

<<< Galeria A, fot. Tymek Borowski

Skąd ta alfabetyczna zuchwałość? Galeria A zawsze będzie pierwsza w wyliczeniach?

AS: Ta nazwa jest o tyle dobra, że nie narzuca jednej, określonej interpretacji. AU: Ja się nazywam Aleksandra. 
AS: A ja Agnieszka. To też może być jednym z wytłumaczeń. AU: Tworzymy Drużynę A. Należymy do niej ja i Aga, Tymek Borowski, Paweł Śliwiński, Sławek Pawszak, Maria Szkop oraz Paweł Sysiak. 
AS: Mieliśmy zamiar wypuścić na youTube’ie wirala, w którym zaprezentujemy się jako Drużyna A. 
AU: Ja chcę być Murdochem (śmiech). To nie jest zuchwała nazwa, jest bardzo skromna. Na początku w ogóle chcieliśmy nie nadawać galerii nazwy, ale uznaliśmy, że to byłoby strasznie pretensjonalne. Chodziło nam o niezwykle prostą nazwę. A wyszło zuchwale.

Ale pierwsza litera alfabetu kojarzy się również z podstawą, początkiem, prostotą… 

AU: Tak. Czymś nie przegadanym. Młodzi artyści skupieni wokół galerii zdecydowanie sprzeciwiają się sztuce przegadanej, przytłoczonej nadmiarem kontekstu. Tu na zapleczu mieliśmy mieć cytat z Sokoła „To jest głos pokolenia, co ma dość pierdolenia”. Gdzieś może taki malutki będzie wisiał. (Mamy jeszcze waginetki Maurycego Gomulickiego, chociaż nie chcielibyśmy za bardzo szokować. Musiałabyś patrzeć na mandalę z waginetek, to mogłoby cię troszeczkę speszyć). Taka nie przygnieciona dyskursem sztuka, to jest coś od czego tutaj zaczynamy. I rozumiem, że ma być raczej skromnie niż szokująco, skoro cytat czy waginetki Maurycego chcecie ukryć gdzieś na zapleczu? 
AU: Ani skromnie ani szokująco. Cytat jest hiper prywatny. To nie jest nasze motto działania. Mamy poczucie, że trzeba robić coś konkretnie, a nie za dużo gadać. Zresztą nie ma już czegoś takiego jak sztuka transgresywna. Można szokować ewentualnie innymi rzeczami. 
AS: Kryterium dla naszych działań może być jedynie jakość. Jak byście opisały profil galerii i to, co się tutaj będzie działo? Jaką macie wizję waszych przyszłych działań? Możecie mówić na ten temat czy to tajemnica? 
AS: Program powoli się klaruje. Przede wszystkim chcemy pokazywać artystów młodych. Ale dopiero wypracowujemy sobie system działania i nie chcemy rzucać słów na wiatr. Pierwsze dwie wystawy są wystawami malarskimi, ale nie jesteśmy nastawione jedynie na pokazywanie malarstwa. 

A na co jeszcze? 

AS: Współpracujemy z Pawłem Sysiakiem, artystą który robi instalacje, w swoich pracach wykorzystuje filmy. To jest mieszanina technik i sposobów myślenia o sztuce, nie określamy ściśle medium. To może być i film i fotografia, albo cokolwiek innego.

Czym się będziecie kierować w doborze artystów? Czy to będzie galeria, gdzie będziecie pokazywać twórczość tylko znajomych?

AS: Niekoniecznie. Nie każdy nasz znajomy może tu pokazywać swoje prace. Założyliśmy to miejsce ze znajomymi, którzy byli już gotowi, żeby coś pokazać. To nie będzie galeria funkcjonująca jedynie wśród znajomych, chociaż od tego się tak naprawdę zaczęło. Razem z Olą studiowałyśmy historię sztuki, a chłopcy - Paweł Śliwiński i Tymek Borowski - studiowali razem na ASP, więc te znajomości zaczęły się dużo wcześniej, ale to nie znaczy, że chcemy się zamknąć tylko w kręgu znajomych. 
AU: Absolutnie nie. Szukamy artystów, o których istnieniu jeszcze nie wiemy i których nie znamy. Najlepiej by było, żeby to byli artyści i z Polski i zagranicy. Określiłabym to tak, że szukamy ludzi, którzy robią coś ciekawego i nie jest to tzw. sztuka współczesna czyli coś zrobione według przepisu na współczesne dzieło sztuki. Dzisiaj rozmawiałyśmy o tym z Agą, że tak jest w Londynie czy Berlinie, że wszyscy robią tzw. sztukę współczesną, wszyscy mniej więcej wiedzą jak wygląda sztuka współczesna i starają się robić coś, co będzie tak wyglądało, ale to bywa kompletnie nieinteresujące.

Więc czym będzie się różniło wasze miejsce od innych miejsc? Jesteście w stanie to określić?

AS: Założenie było takie, żeby tutaj sztuka była również dyskutowana, a nie tylko pokazywana. Chciałybyśmy, żeby więcej się działo, żeby nie było tak, że wystawa się kończy na powieszeniu obrazów. Takie dyskusje oczywiście rodzą też trudności. Zdarza się, że rozmawiamy do czwartej nad ranem. No ale chodzi nam o to, żeby wizja klarowała się wspólnie, żeby nie było odgórnego zarządzania. 
AU: Podawania gotowych produktów w postaci sztuki. Zależy nam na tym, żeby stworzyć sytuację, w której sztuka jest u nas także produkowana, a nie tylko gotowa rzucana na półkę. Chcecie tu organizować spotkania poświęcone sztuce? 
AS: Tak. Już się tu odbyło spotkanie profesora Wojciecha Włodarczyka i studentów z ASP w Warszawie, na którym dyskutowano na temat wystawy Wspólne obrazy z ukrytym przekazem. Ale to nie jest jedyny wymiar działań, jakie chcemy podejmować. Wszystko będzie się jeszcze rozwijać. 
AU: Z jednej strony to będzie klasyczny „white cube”, super porządnie wyglądająca galeria. Z drugiej strony nie będzie działać według klasycznych zachodnich norm, to znaczy tak, że galerzysta pokazuje to, co chce, a artysta ma jedynie możliwość wystawienia swoich prac. Tu artyści wpływają na siebie nawzajem, jest przepływ myśli. To nie jest tak, ze pracujemy z jednym artystą, pokazujemy wystawę, do widzenia, robimy kolejna wystawę. Tutaj artyści spotykają się ze sobą. Powiedziałyśmy, że to ma być „kombinat doskonalenia sztuki”. Naszym celem nadrzędnym jest nie tylko organizowanie wystaw i jeżdżenie na targi, chociaż to chciałybyśmy robić, tak jak normalna, komercyjna galeria. Ale zależy nam na tym, żeby tu się doskonaliła sztuka. Żeby był tu obecny duch dziejów sztuki. (śmiech)

Co takiego pociąga was w sztuce najbardziej? Czyli wasze gusta się nie pokrywają?

AU: Kłócimy się tutaj o sztukę. To nie jest tak, że tu sobie wszyscy słodzimy.

Mówisz „wszyscy”, ale przede wszystkim to wy dwie decydujecie, tak?

AS: Na temat tego czyją wystawę tu pokażemy decydujemy przede wszystkim my. Ale jeśli chodzi o to, co się tutaj dzieje, to między innymi ze względu na kontakty towarzyskie, przy podejmowaniu decyzji obecni są często wszyscy. AU: Tak, wszyscy o tym rozmawiamy. Nie tylko zainteresowany artysta, ale i inni artyści, którzy nie mają w tej chwili wystawy, mogą się wypowiedzieć. 
AS: Na przykład dodatkiem do wystawy Sławka Pawszaka jest krytyczny tekst o sztuce Sławka napisany przez związanego z galerią - Pawła Sysiaka, który też chciał się wypowiedzieć.

O co się spieracie w sztuce?

AU: O szczegóły. 
AS: Tak. To widać przy pisaniu tekstów. Na inne rzeczy kładziemy nacisk. Ale nie było sytuacji, żeby Ola stwierdziła, że dany artysta to jest objawienie, a ja że jego twórczość do niczego się nie nadaje. 
AU: Nie wierzę w sztukę transgresywną. Wolę sztukę bezpośrednią, która nie szokuje i jest raczej „cicha”. 
AS: Choć pod tym względem akurat się zgadzamy. Uważam, że sztuka transgresywna w naszym polskim kontekście miała duży sens, ale teraz jej potencjał wygasł.

Jak sądzicie jaki będzie rok 2009 dla galerii prezentujące sztukę najnowszą? Nie obawiacie się otwierać galerii w momencie widma ogólnoświatowego kryzysu?

AU: Dygamy jak nie wiem (śmiech). Dygamy, ale robimy dalej. Paradoksalnie to może być dobry rok. Nie w kontekście otwierania nowego biznesu, ale rok może być dobry dla galerii, dlatego, że ludzie pozwolą sobie na więcej szaleństwa. Wiedzą, że i tak nie zarobią na sztuce wielkich kokosów. Galerie będą się starały pokazywać ciekawe, dziwne, odważne rzeczy. 
AS: Mnie się wydaje, że jest wręcz przeciwnie. Że ze względu na czasy kryzysu na targi nie zabiera się wideo tylko zabiera się malarstwo, bo jest nim większe zainteresowanie ze strony kolekcjonerów. 

Ostatnio swobodniej mówi się o kolekcjonowaniu, sprzedawaniu sztuki. Czym będziecie się kierować ustalając wartość prac? 

AU: Zdrowym rozsądkiem. 
AS: Chcemy zachować racjonalizm – cena ma wynikać z tego, jakie są koszta utrzymania galerii i jakie pieniądze ma otrzymać za swoje prace artysta. 
AU: Dobrze wiemy, co się dzieje na rynku. To nie są ceny wzięte z Księżyca. Nigdy nie będzie ceny, z której wszyscy będą zadowoleni. 

Jesteście zadowolone z przebiegu wystaw? 

AS/AU: Tak. 
AS: Na razie jest zainteresowanie środowiska, studentów historii sztuki, ale przychodzi niewiele osób z przypadku. Mamy nadzieję, że to się szybko zmieni. Działamy dopiero od dwóch miesięcy. Nie znamy wszystkich, którzy przyszli na wernisaż i to jest satysfakcjonujące. Chciałybyśmy bardziej otworzyć się na widza z ulicy. 
AU: Fajnie byłoby, gdyby wpadali do nas najróżniejsi ludzie. Zapraszamy. 

www.galeria-a.pl

Agnieszka Skolimowska (ur.1984 r.) i Aleksandra Urbańska (ur.1984 r.) poznały się w Instytucie Historii Sztuki na wydziale historycznym Uniwersytetu Warszawskiego.